کشکول من
نویسنده: خسرو حسینی پژوه - ۱۳٩۱/٧/٥

در 27
فوریه سال 1997 مقاله‌ای در مجله علمی و معروف نیچر(Nature ) به چاپ رسید که با وجود آنکه
یک مقاله علمی بود ، اما خبر آن به سرعت همه جا پخش شد و توجه همه مردم را به خود
جلب کرد. این مقاله خبر تولد اولین پستاندار شبیه سازی شده از یک پستاندار بالغ
دیگر را اعلام کرده بود. این پستاندار شبیه سازی شده، بره‌ای بود که نام دالی را
بر او گذاشته بودند. البته دالی چند ماه قبل از این و در سال 1996 به وجود آمده
بود ولی دانشمندانی که دالی را به وجود آورده بودند ترجیح داده بودند تا مدتی این
موضوع را مخفی نگهدارند.

 دالی
اولین پستانداری بود که از یک سلول گرفته شده از یک حیوان بالغ کلون شد. این
حیوان از سلول‌های
گرفته شده از بافت پستانی یک میش 6 ساله نژاد فین دورست( FinnDorset ) که در
آزمایشگاه کشت داده شده بود شبیه سازی شده بود. بدین ترتیب که پس از کشت سلول‌های
پستانی در آزمایشگاه هر سلول با یک تخمک لقاح نیافته که هسته‌اش یعنی مادة‌ ژنتیکی آن برداشته شده
بود ممزوج شدند. 277 عدد از این تخم‌های نوسازی شده تهیه شد که هر کدام دارای یک
هستة دیپلوئید(n2) بودند که این هسته‌ها از یک میش بالغ گرفته شده بودند.
این تخم‌ها برای 6 روز در یک حیوان گیرنده به طور موقت رشد داده شدند. 29 عدد از
این تخم‌ها پس از این مدت به طور طبیعی رشد کرده بود و تبدیل به 29 بلاستوسیست شدند، اما بقیه نتوانسته بودند به رشد خود به طور طبیعی ادامه دهند. این 29 بلاستوسیست به رحم 13 میش نژاد اسکاتلندی سر سیاه که به عنوان دایه برای آن‌ها بودند منتقل شدند تا بقیه دوران جنینی را در رحم این میش‌ها بگذرانند. 148 روز بعد، از همه این میش‌ها تنها یکی یک بره زنده به دنیا آورد که همان دالی بود. اما شروع ماجرا واقعاً در این  زمان نبود .                  ادامه در " ادامه مطلب"


اولین تلاش‌ها برای شبیه سازی مصنوعی تقریباً در اوایل قرن بیستم میلادی صورت گرفت. آدلف دریش
(Adolph Edward Driesch) اجازه داد تا تخم‌های یک توتیا
یا جوجه تیغی دریایی  تا مرحله 2 سلولی
(جنین 2 سلولی) رشد یابند.
سپس او با تکان دادن شدید این جنین 2 سلولی در یک ظرف، دو سلول جنینی را از هم جدا کرد و اجازه داد که هر کدام جداگانه رشد نمایند. در نتیجه هر کدام از این سلول‌های جنینی جدا شده به یک توتیای کامل تبدیل شدند. به این ترتیب او توانست دوقلوهای همسان توتیا به وجود آورد.

اولین “ انتقال هسته” Nuclear transfer) ) یک سلول به یک سلول تخمک در سال
1952 در قورباغه و توسط رابرت بریگز ( Robert Briggs) و توماس جی کینگ  (Thomas J. King) در فیلادلفیای آمریکا انجام شد تا مراحل اولیه رشد جنین را در
قورباغه مطالعه کنند. آن‌ها توانستند هستة یک تخم قورباغه را به درون یک تخمک که
قبلاً هسته‌اش بیرون کشیده شده بود منتقل کنند. البته این تخم نتوانست تا تبدیل شدن به نوزاد قورباغه رشد و تکامل یابد.

این مطالعه نشان داد که چند سلول اولیه حاصل از تقسیم تخم لقاح یافته مانند خود سلول تخم، سلول‌هایی توتی پوتنت( toti potent) هستند یعنی می‌توانند به تمام
انواع سلولی که یک حیوان کامل را می‌سازند
تبدیل شوند. با تقسیم بیشتر سلول‌های جنینی و ادامه رشد جنین این سلول‌ها این
خاصیت خود را از دست می‌دهند. بدین جهت موفقیت انتقال هسته با استفاده از سلول‌های جنینی با رشد جنین به سرعت کاهش می‌‌یابد.

انتقال موفقیت آمیز هستة‌ سلول‌های جنینی به سلول تخمک، 18 سال بعد یعنی در سال 1970 توسط دکتر جان گوردون( Jhon Gordon)  انجام شد. گرچه در این آزمایشات تخم‌ها تکامل یافتند و نوزاد قورباغه به وجود آمد اما
این نوزادها هیچ‌گاه نتوانستند از مرحله نوزادی فراتر روند و به قورباغه بالغ
تبدیل شوند.

انتقال هسته در پستانداران بسیار مشکل‌تر بوده است. شبیه سازی از موش با استفاده از هسته سلول‌های مراحل کاملاً اولیه رشد جنین در سال 1977 انجام شد. اما انجام دوبارة  این کار در آن سال‌ها ممکن نشد.

اما در سال 1981 بعضی از محققین ادعا کردند که توانسته‌اند هسته سلول‌های جنینی موش را به تخمک‌های موش وارد کنند و موش‌های شبیه سازی شده بدست آورند. اما دانشمندان دیگر نتوانسته‌‌اند با تکرار این آزمایش همان نتیجه را بگیرند. بعداً معلوم شد که آن نتایج جعلی و ساختگی بوده است.

 در اواخر دهه 1970 و اوایل دهه 1980 هنوز تعداد معدودی از دانشمندان درباره کلونینگ تحقیق می‌کردند. بسیاری از دانشمندان پیش بینی
می‌کردند که انجام کلونینگ در پستانداران ناممکن است، به همین دلیل دنبال این
آزمایشات را نگرفتند. اما تعدادی بر ادامه این تحقیقات پافشاری کردند. به خصوص
تحقیقات مربوط به انتقال هسته در گاو،
به امید بدست آمدن فواید اقتصادی فراوان در تولید جنین‌های مشابه، ادامه یافت. تا آن زمان فن تلقیح مصنوعی اجازه می‌داد که از هر گاو نر هزاران فرزند به دنیا آید اما از هر گاو ماده تنها می‌توانست 5 یا 6 فرزند بدست آورد. روش‌های اوولاسیون چندتایی همراه با انتقال جنین (Multiple
Ovulation and Embryo Transfer =MOET)
و شبیه سازی به روش شکافت جنین اولیه توانست تا حدی این تفاوت
را کاهش دهد اما این فنون توانایی بالقوه کمی را برای رشد و بهبود بیشتر داشتند.
در مقابل، تکنیک انتقال هسته حداقل در تئوری این قابلیت را داشت که تعداد نامحدودی حیوان مشابه  تولید کند.

 

نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :