کشکول من
نویسنده: خسرو حسینی پژوه - ۱۳٩۳/٦/۳٠

روش‌های مورد استفاده ژنتیک قانونی

بیشتر مواد زیستی که در صحنه جرم باقی می‌مانند حاوی DNA هسته‌ای است و می‌توانند برای ژنتیک قانونی مورد استفاده قرار بگیرند.

برای آنکه نتیجه یک بررسی ژنتیکی در دادگاه مورد قبول واقع شود باید نشان داده شود که نمونه مورد آزمایش به دقت جمع‌آوری و انتقال داده شده است و از زمان جمع‌آوی تا زمان ارائه نتایج بررسی به دادگاه باید تحت کنترل و نظارت باشد. برای تهیه نمونه‌های لازم جهت مقایسه با نمونه یافت شده در صحنه جرم، باید از تمام مظنونین و همچنین افرادی که DNA آن ها ممکن است صرفاً به خاطر آن که در صحنه جرم زندگی یا کار می‌کرده‌اند، در آن جا باقی مانده باشد نمونه‌گیری شود. این نمونه‌ها معمولاً به صورت خون و یا سلول‌های گرفته شده از داخل دهان (با کشیدن سواب یا کمی پنبه) به دست می‌آید.

در آزمایشگاه سلول‌ها با قرار دادن پنبه یا سوآب در کمی آب و تکان دادن آن جدا می‌شوند. اولین مرحله‌ی هر آزمایشDNA، جدا کردن DNA از سایر اجزاء سلول است، این عمل استخراج  DNA [1] نامیده می‌شود. روشی که برای استخراج DNA به کار می‌رود به نوع نمونه بدست آمده، مقدار DNA در نمونه، و روشی که باید DNA مورد تجزیه و تحلیل قرار بگیرد بستگی دارد.

در روش‌های رایج استخراج  DNA برای ژنتیک قانونی از دانه‌های chelex 100، کیت ‌های تجاری فاز جامد، و یا استخراج آلی استفاده می‌شود. آزمایشگاه‌های ژنتیک قانونی غالباً از روش Chelex که ارزانتر و ساده‌تر از روش‌های دیگر است استفاده می‌کنند. نکته مهم در همه روش‌های استخراج DNA آن است که از آلودگی نمونه‌ها با یک دیگر و همچنین با DNA دیگر (مثلاً DNA فرد جمع کننده نمونه‌ها) جلوگیری شود. در استخراج DNA به روش Chelelx، مواد سلولی به همراه دانه‌های Chelex جوشانده می‌شوند. بدین ترتیب جدار سلول‌ها پاره شده و DNA آزاد می‌شود. آنزیمی که باعث تخریب  DNA می‌شود توسط یون منیزیوم فعال می‌شود. Chelex (که یک تعلیق رزین تبادل یون است ) با اتصال به یون منیزیم و خارج کردن آن از دسترس این آنزیم از تخریب DNA جلوگیری می‌کند. بعد از جوشاندن، نمونه ساتتریفوژ می‌شود. در اثر جوشاندن، Chelex و همه خرده‌های سلولی به جز DNA در ته لوله رسوب می‌کنند. مایع روی رسوب که حاوی DNA استخراج شده است به یک لوله جدید منتقل می‌شود و معمولاً تا هنگام استفاده در آزمایشات بعدی در دمای ۲۰ـ درجه سانتیگراد یا ۸۰ـ درجه سانتیگراد نگهداری می‌شود. جوشاندن باعث می‌شود که ۲ رشته‌ی DNA از هم جدا شوند، اما این مشکلی را ایجاد نمی‌کند. روش‌های رایج بررسی DNA (که بعداً مورد بحث قرار می‌گیرد) از DNA تک رشته‌ای استفاده می‌کند.

از آن جائی که بیشتر روش‌های تجزیه و تحلیل DNA تنها در طیف مخصوصی از غلظت DNA خوب کار می‌کند بنابراین معمولاً قبل از کار لازم است که بدانیم چه مقدار DNA انسانی در نمونه استخراج شده وجود دارد. در اغلب روش‌های مورد استفاه برای تعیین غلظت DNA (مثل روش Slotblot با استفاده از کاوشگرهای[2] مخصوصDNA انسان، و  روشReal- time PCR) از مقایسه نتایج بدست آمده از نمونه‌ها با نتایج حاصل از نمونه‌هایی استاندارد که حاوی مقادیر معین DNA هستند استفاده می‌شود. تعیین غلظت با مشاهده آن که میزان DNA نمونه با کدام یک از غلظت‌های DNA استاندارد مطابقت دارد صورت می‌گیرد



[1] . DNA extraction.

[2] . Probe.

نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :